25

De reis terug naar India verliep zonder problemen en zou zelfs plezierig zijn geweest als ik Donald niet zo had gemist. Er was van alles te doen om mij bezig te houden en er waren ook jongemannen, zowel Engelse als Indiase, die mij vroegen hen te vergezellen naar het diner en na afloop met hen te dansen.

Ik begon tijdens de reis te beseffen dat de klungelige dertienjarige die zes jaar eerder naar Engeland was komen varen, was opgebloeid tot een elegante en niet onaantrekkelijke jonge vrouw. Dit beviel me wel, zoals het elke jonge vrouw zou bevallen, en het maakte ook dat ik vond dat ik Donald meer verdiende. Hij stuurde lieve telegrammen naar het schip, vol liefde en grapjes, waarin hij me vertelde dat hij een schilderij had kunnen verkopen en nieuwe schapen had gekocht, en dat hij op de veiling een tweede dorsmachine op de kop had weten te tikken. En dat zijn moeder nog altijd in bed lag en deed of ze ziek was. Zijn laatste telegram had een glimlach op mijn gezicht gebracht.

..

moeder weigert naar selina’s bruiloft te gaan stop volgende week in londen stop ik geef haar weg stop volgende keer wij mijn schat stop donald xx

Terwijl het schip over een kalme zee richting mijn geboorteland stoomde, begon ik mijn gedachten op Indira te richten. Ik wist hoe koppig ze was en ik betwijfelde of ik iets kon doen om haar op andere gedachten te brengen. Ik hoopte dat mijn pogingen om haar tot rede te brengen vruchteloos zouden blijven en dat de maharani mij zou bedanken omdat ik het tenminste had geprobeerd. Als ik dan mijn plichten had gedaan, zou ik zo snel mogelijk naar Engeland en Donald kunnen terugkeren.

Ik wilde de stemmen niet horen die tegen mij zongen als ik in mijn hut in bed lag, gewiegd door de kalme zee, en die mij zeiden dat dit niet het geval zou zijn. Ik had nu mijn eigen lot in handen, fluisterde ik tegen ze. Ik zou máken dat het gebeurde, koste wat kost.

Op de ochtend dat het schip aanlegde in Calcutta, pakte ik mijn dikke wollen truien onder in mijn koffer en deed ik een oude zomerjurk aan die betere dagen had gekend. Toen ging ik het dek op en snoof de hete, zwoele lucht op. Beneden stond een kleurrijke, lawaaierige menigte op de kade te wachten op hun dierbaren.

Ik was thuis.

De maharani had Suresh, een van haar adjudanten, gestuurd om mij af te halen en mij in de trein te vergezellen van Calcutta naar Cooch Behar. Toen hij in ratelend Hindi tegen mij begon te praten, kostte het mij moeite hem te verstaan. Het was jaren geleden dat ik voor het laatst in mijn eigen taal had gesproken. Op de lange treinreis naar Cooch Behar besefte ik dat het tijd zou kosten om weer te wennen aan een cultuur die ik bijna was vergeten. Ik had last van de hitte, en mijn oren tuitten van het onophoudelijke lawaai dat India en zijn bewoners maakten. Er heerste een intensiteit waar ik maar moeilijk aan kon wennen, nu ik zo gewend was geraakt aan het gematigder tempo van Engeland en de Engelsen.

Ik was ook vergeten hoe overweldigend mooi het Cooch Behar Palace was. Toen de chauffeur mij over het spectaculaire terrein reed, nam ik elk detail gretig in mij op, alsof mijn ogen zo’n dramatische omgeving hadden gemist.

‘De maharani vraagt een audiëntie met u met zonsondergang,’ informeerde Suresh mij. ‘Zij komt naar uw kamer. Neem tot dan alstublieft de tijd om te rusten.’

Ik kreeg een prachtige suite in de weelderige gastenvleugel, en toen de meid buigend mijn kamer verliet, begreep ik dat Indira waarschijnlijk geen idee had dat ik hier was. Ik ging op mijn bed liggen en vroeg mij af hoe ik, een vrouw die zelf in een geheime liefdesaffaire was verwikkeld, een ander ervan moest overtuigen dat ze tegen haar hart moest ingaan?

Om zes uur, toen ik rook dat de dhuan door het paleis werd gewaaierd en ik zag dat de vele olielampen werden aangestoken, stond de maharani in mijn deuropening.

‘Anahita.’ Ze kwam naar voren met haar gebruikelijke gratie en zag er net zo mooi uit als ik mij herinnerde. Ze omhelsde mij. ‘Welkom thuis,’ zei ze en ze deed een stap achteruit om mij te bekijken. ‘Kijk nou, je bent een prachtige jonge vrouw geworden en, ik hoop dat ik dat mag zeggen, een vrouw die veel nieuwe levenservaringen heeft opgedaan sinds ik haar voor het laatst zag. Ik heb over je dappere daden in Frankrijk gehoord via Selina’s brieven aan Minty.’

‘Dank u, Uwe Hoogheid, maar ik was slechts een van de duizenden die deden wat ze konden. Ik moet me verontschuldigen dat ik geen geschikte kleding heb om hier in het paleis te dragen. Tegenwoordig ga ik uitsluitend westers gekleed,’ zei ik. Ik voelde me opgelaten toen ik haar schitterende sari zag, gemaakt van dieppaarse stof en geborduurd met fijne hibiscusbloemen.

‘Dat geeft niet, ik laat mijn kleermaker morgen bij je langskomen. Laten we nu naar buiten gaan en praten.’

We liepen samen naar een binnenplaats vol zoet geurende plumeriabloemen en jacaranda’s. En toen de zon daalde boven de grote centrale koepel van het paleis, vertelde de maharani mij over Indira.

‘Ze weigert haar kamer te verlaten tot haar vader en ik ermee instemmen het huwelijkscontract met de maharadja van Dharampur te annuleren en haar toestaan de vrouw te worden van prins Varun. We weten allebei dat Indira heel koppig kan zijn en ik begrijp dat zij denkt dat zij van deze man houdt. Maar het is gewoon onmogelijk!’ De maharani gebaarde druk en haar elegante handen vol ringen verraadden haar spanning. ‘Het zou een schandaal veroorzaken tussen de vorstenlanden in India en ik wil niet dat mijn dochter óf mijn familie het middelpunt wordt van zoiets.’

‘Weet Indira dat ik hier ben?’

‘Nee, ik heb het haar niet verteld. Ik dacht dat het beter zou zijn als ze dacht dat je uit eigen beweging was gekomen, gewoon omdat je je oude vriendin wilde zien.’

‘Alstublieft, Uwe Hoogheid, Indira is veel dingen, maar niet dom. Ze zal begrijpen dat u mij heeft laten komen.’

‘Ja, je hebt natuurlijk gelijk.’ De maharani schudde wanhopig haar hoofd. ‘Maar jij was de enige persoon die ik kon bedenken naar wie ze zou luisteren. Wat Indira niet begrijpt, is dat liefde kan groeien. Mijn huwelijk met Indira’s vader was ook gearrangeerd. Hij was niet mijn keus, maar ik heb geleerd van hem te houden, en hij van mij, en we zijn erg gelukkig.’

‘Dat weet ik, Uwe Hoogheid. Iedereen ziet het en voelt het.’

‘Ik heb ook ingezien dat Indira een jeugd heeft gekregen die ik nooit heb gehad. Zij heeft tijd doorgebracht in en de vrijheden meegemaakt van de westerse cultuur. Ze is een jonge vrouw die tussen twee werelden is opgegroeid. En hoewel haar vader en ik dachten dat wij haar horizon verbreedden, hebben we haar eigenlijk alleen maar verward. We hebben haar laten denken dat ze keuzes had die zij nooit voor zichzelf zou mogen maken.’ De maharani staarde in de invallende schemering met droefheid in haar ogen. ‘Jij moet daar alles van weten, Anni.’

‘O, zeker. Je hebt het gevoel dat je bij geen van beide werelden hoort.’

‘Jij hebt tenminste geen gearrangeerd huwelijk en kunt je hart volgen. Helaas kan Indira dat niet. Ga alsjeblieft vanavond naar haar toe. Probeer haar ervan te overtuigen dat ze redelijk moet zijn, dat ze de schaamte en de schande die dit zou veroorzaken niet over haar familie kan brengen.’

‘Ik heb er niet veel hoop op,’ zuchtte ik. ‘Maar ik zal mijn best doen.’

Ze klopte op mijn hand. ‘Dat weet ik.’

Een uur later werd ik naar Indira’s kamer gebracht. Toen ik binnenkwam, zag ik het lege bed waarin ik ooit als kind had geslapen. Indira lag in haar eigen bed ernaast, haar ogen gesloten.

‘Indy?’ fluisterde ik. ‘Ik ben het, Anni. Ik ben gekomen om je te zien.’

‘Anni?’ Indira deed één oog open en keek naar me. ‘Hemel, je bent het echt! O, Anni, ik kan niet geloven dat je gekomen bent!’

‘Natuurlijk ben ik gekomen.’

‘Ik ben zo blij je te zien!’ Ze stak haar broodmagere armen naar me uit en ik sloeg de mijne om haar fijne gestel. Deze keer had niemand overdreven over de staat van Indira’s gezondheid. Ze zag eruit en voelde aan alsof ze zichzelf inderdaad aan het doodhongeren was.

‘Je moeder schreef me en vertelde me dat je ziek bent, Indy,’ zei ik toen ik op haar bed was gaan zitten en zij tegen mijn schouder aanleunde.

‘Ja, ik ben ziek. Ik wil niet langer leven,’ zuchtte ze.

Een deel van mij wilde eigenlijk in de lach schieten, want Indira was niet veel veranderd. Toen ze een kind was, was de wereld te klein als ze iets eenvoudigs miste. Ik begreep dat ook al worden onze problemen als we volwassen zijn misschien ernstiger, onze houding en gedrag hetzelfde kunnen blijven.

‘Waarom wil je niet langer leven?’ vroeg ik rustig en ik streelde haar haren.

‘Probeer me alsjeblieft niet de les te lezen, Anni,’ zuchtte ze. Ze ging rechtop zitten en keek me aan. Haar ogen glansden in haar magere gezicht. ‘Ik weet dat mijn moeder je heeft laten komen en waarschijnlijk heeft ze al met je gepraat na je komst, dus je weet wat er aan de hand is. En als je bent gekomen om mij om te praten, dan kun je beter weggaan. Want ik luister niet naar je. Ik luister niet. O, Anni, ik…’

Indira begon te huilen, haar lichaam schudde ervan. Ik zat rustig bij haar, net zoals ik met mijn patiënten deed. Ik zei weinig en wachtte tot de golf van emotie voorbijging.

‘Hier, neem een zakdoek,’ zei ik toen het snikken minder werd.

‘Dank je,’ snufte ze.

‘Ja, ik weet waarom je ziek bent. En ja, je moeder heeft me laten komen,’ gaf ik toe. ‘Maar het was mijn keus om te komen. Ik heb veel in Engeland achtergelaten om hier te zijn, Indy, en dat deed ik omdat jij mijn vriendin bent. Ik houd van je en wil je proberen te helpen als ik dat kan.’

‘Hoe kun je nou helpen?’ vroeg Indira terwijl ze haar neus snoot. ‘Zelfs jij, met je wijsheid en speciale gaven, kunt er niets aan veranderen dat ik over precies vier maanden met een oude man zal moeten trouwen die ik nog maar twee keer in mijn leven heb ontmoet, en dan de rest van mijn leven in zijn zenana zal moeten doorbrengen en in zijn afschuwelijke, godvergeten paleis waar nooit iemand komt. Ik kan dus maar net zo goed hier sterven, in mijn eigen huis, liever dan daar, helemaal in mijn eentje.’

‘Nou, ik denk niet dat dat helemaal de waarheid is. Je voelt je ellendig omdat je verliefd bent op iemand anders,’ zei ik voorzichtig.

‘Ja, het feit dat ik een gelukkig leven zou kunnen hebben met Varun, die niet zoveel ouder is dan ik, van wie ik houd en naar wie ik verlang op alle manieren die bij een vrouw passen, maakt de gedachte alleen maar erger.’

‘Ik begrijp dat heel goed,’ zei ik zacht. ‘Ik weet hoe het is om van iemand te houden.’

‘Echt? Nou, ik wilde dat mijn ouders het ook begrepen.’

‘Indy, ik laat wat te eten komen, ik heb trek, ook al wil jij niets, en terwijl we dat opeten, wil ik alles weten over je prins.’

Ik luidde de bel en sprak snel met een bediende, die knikte en uit de kamer verdween.

‘Kom,’ zei ik toen, ‘laten we eens kijken of je uit dat bed kunt komen. Dan gaan we buiten zitten, waar niemand ons kan horen, en kun je mij alles over hem vertellen.’

Indira stapte bibberig uit bed en ik hielp haar naar buiten en zette haar op comfortabele kussens die op de veranda waren neergelegd.

Ze vertelde me dat zij en Varun het voor elkaar hadden gekregen om elkaar zo vaak mogelijk te zien in de afgelopen drie jaar. Gedurende de oorlog was het moeilijk geweest, maar de laatste vijf maanden had Raj, haar oudere broer, Varun op het paleis uitgenodigd en was hun passie voor elkaar alleen maar toegenomen.

‘Anni, geen van ons beiden is bereid om zonder de ander te leven,’ verklaarde Indira.

Terwijl ze praatte, voerde ik haar kleine hapjes van de soep die de meid had gebracht – ik had al vaker ondervonden dat een afleidingstactiek werkte bij een patiënt met een slechte eetlust. Met een bezwaard gemoed besefte ik echter ook dat Indira vastbesloten was en dat het geen enkele zin had om te proberen haar op andere gedachten te brengen. Het enige wat ik kon doen was luisteren en, als de professionele verpleegster die ik leerde te zijn, haar helpen fysiek sterker te worden. De slechte toestand waarin ze op dit moment verkeerde, stelde haar niet in staat welke beslissing dan ook te nemen.

Eerlijk gezegd ging mijn hart uit naar mijn lieve vriendin. Het idee te worden gedwongen met een man te trouwen van wie ze niet hield, en dan de rest van haar leven te worden weggestopt in de purdah en een zenana, deed me huiveren.

‘En zo staan we ervoor,’ zei Indira toen ze haar verhaal had verteld, en de laatste hap soep uit haar kom had opgegeten.

‘Ik herinner me nog heel goed die dag op de boot toen je Varun voor het eerst zag en mij vertelde dat hij de man was met wie je zou gaan trouwen.’

‘Ja! En dat gaat ook gebeuren. Het moet!’ Indira wendde zich tot mij. ‘O, het voelt zo goed om open en vrij te kunnen praten met iemand die begrijpt hoe ik me voel.’

‘Helaas, ja, dat doe ik.’

Indira sloeg haar armen om me heen en drukte mij tegen zich aan. ‘Anni, het is zo heerlijk om je te zien. Ik was vergeten hoe bijzonder jij bent.’ Ze liet me los en keek opeens naar me. ‘En ik denk dat jij niet alleen bent uitgegroeid tot een schoonheid, maar dat je ook nog wijzer bent geworden dan vroeger,’ zei ze en ze pakte een chapatti van het bord en scheurde er een stuk af. ‘Dus jij gaat niet proberen mij te overreden met de Oude Man te trouwen?’

‘Hoe kan ik dat nu doen?’ vroeg ik haar met een glimlach. ‘Onthoud dat ik jou heel goed ken en ik weet dat het onmogelijk is om te proberen jou van gedachten te doen veranderen. Wat ons nu te doen staat, Indy, is erachter komen hoe je met de man van wie je houdt kunt trouwen zónder een burgeroorlog tussen twee vorstenlanden te ontketenen.’

Mijn ogen glinsterden en de hare gelukkig ook. We giechelden als de kinderen die we vroeger waren.

‘Denk je dat de Oude Man bij zonsondergang met mijn vader wil duelleren, zoals ze in Engeland doen, omdat hij in zijn eer is aangetast?’

‘Misschien,’ zei ik, ‘maar ik denk dat het beter zou zijn als er niemand zou sterven vanwege jouw liefde voor Varun.’

‘Ja.’ Eindelijk zag ik iets van de oude sprankeling terugkomen in Indira’s ogen. ‘Maar hoe?’ vroeg ze me.

Ik kauwde ook op een chapatti terwijl ik de situatie overdacht. ‘Mag ik erover nadenken?’

‘Je moet me alleen één ding beloven, lieve Anni, en dat is dat je echt aan mijn kant staat,’ smeekte Indira. ‘Je gaat toch niet aan Ma vertellen wat ik allemaal heb gezegd?’

‘Natuurlijk sta ik aan jouw kant en ik zeg geen woord, maar dan moet jij ook iets voor mij doen, Indy. Als wij een plan bedenken, moet je gezond genoeg zijn om het uit te voeren. Je bereikt er niets mee als je hier blijft liggen en de martelaar uithangt. Als ik jou ga helpen, moet je mij beloven dat je gaat eten. Dat betekent drie volledige maaltijden per dag en niet meer in bed liggen treuren om jezelf.’

‘Jeetje,’ ze rolde met haar ogen en lachte naar me. ‘Je bent bazig geworden sinds ik je de laatste keer zag!’

‘Nou, als ik zo naar je kijk, denk ik dat áls we een manier vinden om jou met Varun te laten trouwen, hij je niet eens wil hebben. Er is niets van je over! Je raakt je uiterlijk helemaal kwijt als je zo doorgaat!’

‘Je hebt gelijk,’ gaf ze toe. ‘Ik zie er vreselijk uit en zo voel ik me ook. Maar voordat jij hier arriveerde, was er geen enkele reden om dat anders te willen.’

‘Nu is die reden er wel,’ bevestigde ik. ‘Hebben we een deal?’

‘Kan ik je echt vertrouwen, Anni?’

‘Indy,’ zei ik, plotseling geïrriteerd. ‘Heb ik je ooit in de steek gelaten? Ik ben de halve wereld over gereisd om je te helpen. En moge de goden mij vergeven, maar ik heb mijn eigen redenen om jouw probleem zo snel mogelijk opgelost te hebben. Want ik heb ook iemand naar wie ik wanhopig terugverlang, in Engeland.’

‘Echt? Wat opwindend! Je moet me er morgen alles over vertellen!’

‘Dat doe ik. Nou?’ Ik keek haar vragend aan.

‘Ja.’ Ze stak haar hand uit. ‘Deal.’